Türkçe Dilbilgisi › Bağlaçlar
Sebep-Sonuç Bağlaçları (çünkü / bu nedenle / bu yüzden / bu sayede)
Seviye A2Bağlaçlar
İki cümleyi sebep ve sonuç ilişkisiyle bağlayan sözler.
Bir olayın sebebini ya da sonucunu anlatmak için iki cümle bağlaçla birleştirilir. Hangi bağlacı seçtiğimiz, sebebi mi sonucu mu öne çıkardığımızı gösterir.
«çünkü» SEBEBİ getirir ve her zaman ikinci cümlenin başında durur: «Dün gelmedim çünkü hastaydım.» Önce sonuç söylenir, sonra sebebi.
«bu yüzden», «bu nedenle» ve «bu sebeple» ise SONUCU getirir: «Dün hastaydım, bu yüzden gelmedim.» Bu kez önce sebep, sonra sonuç gelir.
Yani aynı olay iki türlü anlatılabilir: «Gelmedim çünkü hastaydım.» ile «Hastaydım, bu yüzden gelmedim.» Anlam aynıdır, sıralama farklıdır.
«bu nedenle» ve «bu sebeple» daha resmîdir; yazılı dilde ve haberlerde sık geçer. «bu yüzden» günlük konuşmanın bağlacıdır.
«bu sayede» yalnızca OLUMLU sonuçlarda kullanılır: «Her gün çalıştım, bu sayede sınavı kazandım.» Olumsuz bir sonuç için kullanılmaz.
Bu bağlaçlardan önce çoğunlukla virgül gelir: «Yağmur yağıyordu, bu yüzden dışarı çıkmadık.» «çünkü»den önce de virgül kullanılabilir.
«çünkü» iki cümleyi bağlar; tek başına bir cümle kuramaz. «Çünkü hastaydım.» tek başına eksik bir cümledir, ama konuşmada bir sorunun cevabı olarak kullanılabilir.
Sebep sorusu «neden» ve «niçin» ile sorulur; cevabı çoğunlukla «çünkü» ile başlar: «Neden gelmedin?» — «Çünkü hastaydım.»
Bu bağlaçların ekli karşılıkları da vardır («-DIğI için»), ama onlar B2 düzeyinde öğretilir. Bu seviyede cümleleri bağlaçla birleştirmek yeterlidir.
Örnekler
- Dün gelmedim çünkü çok hastaydım.
- Hava çok soğuktu, bu yüzden dışarı çıkmadık.
- Trafik vardı, bu nedenle toplantıya geç kaldım.
- Her gün düzenli çalıştım, bu sayede sınavı kazandım.
- Neden gelmedin? Çünkü işim vardı.