Türkçe Dilbilgisi › Birleşik Zamanlar
Gelecek Zamanın Rivayeti (-(y)AcAkmIş)
Seviye B1Birleşik Zamanlar
Başkasından duyulan plan ve niyetleri anlatır: toplantı iptal olacakmış.
Gelecek zamanın rivayeti, ileride olacak bir işi başkasından duyduğumuzu anlatır: «Ali yarın gelecekmiş.», «Toplantı iptal olacakmış.»
Yapı iki ekin birleşimidir: gelecek zaman eki «-(y)AcAk» + rivayet eki «-mIş» + kişi eki. Gel-ecek-miş.
Kişilere göre çekimi: gelecekmişim, gelecekmişsin, gelecekmiş, gelecekmişiz, gelecekmişsiniz, geleceklermiş.
Olumsuz biçimde olumsuzluk eki fiile gelir: gelmeyecekmiş, yapmayacakmış, katılmayacaklarmış.
Soru biçiminde soru edatı ayrı yazılır: «Gerçekten gelecek miymiş?»
Birinci kullanımı duyulan plan ve programlardır: «Yarın okullar tatil olacakmış.», «Yeni müdür gelecek ay başlayacakmış.»
İkinci kullanımı günlük konuşmada duyduğumuz haberleri aktarmaktır: «Duydun mu, taşınıyorlarmış; yeni evleri şehir dışında olacakmış.»
Üçüncü kullanımı inanmama ya da hafif alaydır: «Bana yardım edecekmiş!» Konuşan bu sözü söyleyene inanmadığını belli eder.
Sık kullanılan sözler: duyduğuma göre, söylediklerine göre, güya, sözde, iddiaya göre.
Bu üç rivayet biçimi aynı mantığı paylaşır: zamanı fiil eki belirler, «-mIş» ise bilginin duyulduğunu söyler. Şimdiki, geniş ve gelecek zamanın rivayetini birlikte düşünmek en kolay yoldur.
Örnekler
- Duyduğuma göre Ali yarın gelecekmiş.
- Yarın okullar tatil olacakmış.
- Toplantı iptal olacakmış.
- Onlar bu yıl tatile çıkmayacaklarmış.
- Gerçekten bize yardım edecek miymiş?