Türkçe Dilbilgisi › Yapım Ekleri
İsimden İsim Yapma Eki (-CA)
Seviye A1Yapım Ekleri
-ca/-ce eki, isimlere gelerek dil, tarz veya “… gibi” anlamı oluşturur.
Türkçede -ca ve -ce eki bazı isimlere gelerek yeni kelimeler oluşturur. Bu ek günlük konuşmada çok sık kullanılır. A1 düzeyinde bu ekin en yaygın kullanımlarını öğrenmek yeterlidir.
Bu ekin en yaygın görevi bir dili göstermektir. Örneğin Türkçe, İngilizce, Japonca, Çince, Almanca ve Fransızca kelimeleri bu ekle yapılmıştır. Bu kelimeler bir dili ifade eder. Örneğin Türkçe öğreniyorum., İngilizce biliyor musun?
-ca/-ce ekinin bir başka görevi görüş bildirmektir. Kişi zamirlerine gelerek bir düşünce veya değerlendirme ifade eder. En sık kullanılan biçimler bence, sence, bizce ve sizce kelimeleridir. Örneğin Bence bu film çok güzel., Sence doğru mu?, Bizce bu fikir iyi. Bu kelimeler “benim düşünceme göre”, “senin düşüncene göre” anlamı taşır.
Bu ek bazen çokluk veya yaklaşık sayı anlamı da verir. Sayılara gelerek “yaklaşık” anlamını oluşturur. Örneğin onlarca, yüzlerce, binlerce kelimeleri kesin bir sayı vermez; çok sayıda olduğunu anlatır. Toplantıya yüzlerce kişi katıldı., Kütüphanede binlerce kitap var., Parkta onlarca çocuk oynuyor. gibi cümlelerde bu anlam görülür.
Hangi biçimin kullanılacağı büyük ünlü uyumuna göre belirlenir. Kalın ünlülü kelimeler genellikle -ca, ince ünlülü kelimeler ise -ce ekini alır. Örneğin Türkçe, Çince, Almanca, Japonca.
Bu ek her isme getirilemez. Hangi kelimelerle kullanıldığını zaman içinde örneklerle öğrenmek gerekir. A1 düzeyinde en önemli amaç, günlük hayatta sık kullanılan Türkçe, İngilizce, Çince, Japonca, bence, sence gibi kelimeleri doğru kullanabilmektir.
Örnekler
- Türkçe öğreniyorum.
- O Çince konuşabiliyor.
- Sence bu doğru mu?
- Bizce bu iyi fikir.
- Orada onlarca arkadaşım var.