Türkçe Dilbilgisi › İsim Çekim Ekleri
Belirtme Durumu (-(y)I)
Seviye A1İsim Çekim Ekleri
Cümlede belirli ve bilinen nesneleri göstermek için kullanılan durum ekidir.
Belirtme durumu, cümledeki nesnenin belirli olduğunu göstermek için kullanılır. Türkçede bu durum -ı, -i, -u ve -ü ekleriyle yapılır.
Belirtme eki, büyük ünlü uyumuna göre değişir. Kalın ünlülü kelimeler -ı veya -u, ince ünlülü kelimeler ise -i veya -ü ekini alır. Örneğin kitabı, evi, okulu, günü.
Kelime ünlüyle bitiyorsa belirtme ekinden önce y yardımcı sesi gelir. Bu nedenle arabayı, masayı, kapıyı, anneyi şeklinde yazılır.
Belirtme durumu, konuşanın ve dinleyenin bildiği veya belirli olan bir nesneyi gösterir. Örneğin Kitabı okuyorum. cümlesinde hangi kitabın okunduğu bellidir. Buna karşılık Kitap okuyorum. cümlesinde belirli bir kitap değil, genel olarak kitap okuma eylemi anlatılır.
Belirtme durumu en çok okumak, görmek, almak, sevmek, izlemek, beklemek, tanımak, bulmak gibi fiillerle kullanılır. Örneğin Filmi izledik., Arkadaşımı gördüm., Telefonu aldım.
Kişi zamirleri de belirtme eki alabilir. Bu durumda beni, seni, onu, bizi, sizi, onları biçimleri kullanılır. Örneğin Beni dinle., Seni tanıyorum., Onları bekliyoruz.
Belirtme durumu, “Kimi?” ve “Neyi?” sorularının cevabını verir. Bir cümlede bu sorular sorulabiliyorsa ve nesne belirliyse belirtme durumu kullanılır.
Örnekler
- Ali arabayı yıkıyor.
- Ayşe filmi izliyor.
- Okulu çok seviyorum.
- Seni tanıyorum.
- Kapıyı açar mısın?