Türkçe Dilbilgisi › Edatlar
Süre Edatları (-DAn beri / -DIr)
Seviye A1Edatlar
-DAn beri bir olayın başlangıç zamanını, -DIr ise olayın ne kadar süredir devam ettiğini gösterir.
Türkçede geçmişte başlayan ve konuşma anına kadar devam eden durumları anlatmak için -dan beri ve -dır yapıları kullanılır.
-dan beri bir olayın veya durumun başlangıç zamanını gösterir. Bu yapıda zaman bildiren kelime veya ifade uzaklaşma durumu eki (-dan/-den) alır ve ardından beri gelir. Örneğin Dünden beri hastayım., Sabahtan beri çalışıyorum., Geçen haftadan beri Ankara’dayım. Bu yapı “başlangıç noktası” anlamını verir.
-dır ise bir olayın veya durumun ne kadar süredir devam ettiğini gösterir. Bu yapı sayı ve zaman ifadelerinden sonra kullanılır. Örneğin İki saattir bekliyorum., Üç yıldır Türkçe öğreniyorum., Bir haftadır yağmur yağıyor. Bu cümlelerde olay geçmişte başlamış ve hâlâ devam etmektedir.
Bu yapılar en çok şimdiki zaman ile kullanılır. Çünkü anlatılan durum genellikle geçmişte başlamış ve konuşma anında devam etmektedir. Örneğin Sabahtan beri kitap okuyorum., Beş yıldır burada yaşıyoruz.
Günlük konuşmada -dan beri ve -dır çok sık kullanılır. Özellikle bir işin ne zaman başladığını veya ne kadar süredir devam ettiğini anlatırken bu yapılardan yararlanılır.
Örnekler
- Sabahtan beri çalışıyorum.
- Geçen yıldan beri burada yaşıyorum.
- İki saattir seni bekliyorum.
- Üç yıldır Türkçe öğreniyorum.
- Bir haftadır yağmur yağıyor.