Türkçe Dilbilgisi › Edatlar
Benzerlik ve Ölçü Edatları (gibi / kadar)
Seviye A2Edatlar
Benzetme yapan «gibi» ve eşitlik, ölçü, yaklaşıklık bildiren «kadar» edatları.
«gibi» ve «kadar» iki ayrı işi olan edatlardır. İkisi de kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır ve o kelimeye bağlanır.
«gibi» benzetme yapar, «neye benziyor» sorusunun cevabıdır: «Kardeşim babam gibi konuşuyor.», «Bu çocuk melek gibi.»
«kadar» ölçü ve derece bildirir, «ne kadar» sorusunun cevabıdır: «Ali babası kadar uzun.», «Bu çanta seninki kadar ağır.»
A1'de karşılaştırmayı «-DAn daha» ile öğrenmiştiniz; o yapı üstünlük anlatır. «kadar» ise EŞİTLİK anlatır: «Ali, Ayşe'den daha çalışkan.» (Ali daha üstün) ile «Ali, Ayşe kadar çalışkan.» (ikisi eşit) arasındaki fark budur.
Kişi zamirleriyle kullanıldığında zamir ilgi eki alır: benim gibi, senin gibi, onun gibi, bizim gibi, sizin gibi. Üçüncü çoğulda ek almaz: onlar gibi. Aynı kural «kadar» için de geçerlidir: benim kadar, senin kadar, onun kadar, onlar kadar.
İsimlerle kullanıldığında isim hiçbir ek almaz: aslan gibi, buz gibi, kar gibi, çocuk gibi.
«kadar» ayrıca yaklaşık miktar ve süre bildirir: «Bir saat kadar bekledim.», «İki kilo kadar domates aldım.», «Yüz kişi kadar vardı.»
Günlük dilde kalıplaşmış birçok benzetme vardır: buz gibi soğuk, aslan gibi güçlü, kar gibi beyaz, bal gibi tatlı.
Dikkat: A1'de öğrendiğiniz «-(y)A kadar» yapısıyla karıştırmayın. «Eve kadar yürüdük.» cümlesinde «kadar» sınır bildirir ve kendinden önceki isim yönelme durumu eki alır; «Benim kadar yürüdün.» cümlesinde ise eşitlik anlatılır.
Örnekler
- Kardeşim, babam gibi konuşuyor.
- Bu çanta senin çantan kadar ağır.
- Kahve buz gibi olmuş.
- Ali, Ayşe kadar hızlı koşuyor.
- Bir saat kadar bekledim.