Türkçe Dilbilgisi › Edatlar
Karşılaştırma ve Üstünlük (-DAn daha / en)
Seviye A1Edatlar
İki varlığı kıyaslamak için "-DAn daha" yapısı, bir grubun içindeki en üstün varlığı belirtmek için ise "en" sözcüğü kullanılır.
Türkçede iki insanı, nesneyi veya durumu birbiriyle kıyaslamak için "-DAn daha" yapısı kullanılır. Karşılaştırılan ilk varlığa ayrılma durumu eki "-dan / -den / -tan / -ten" getirilir, ardından üstünlük bildiren "daha" kelimesi ve ilgili sıfat eklenir. Ayrılma eki, ses uyumlarına göre değişkenlik gösterir; örneğin sert ünsüzle biten kelimelerde "-tan / -ten" halini alır. "Ali, Ahmet'ten daha uzundur" cümlesinde olduğu gibi bu yapı iki varlık arasındaki derece farkını açıkça ortaya koyar.
Bir varlığın belli bir gruptaki tüm üyelerden üstün olduğunu, yani birinci sırada yer aldığını belirtmek için ise en üstünlük zarfı olan "en" sözcüğü kullanılır. "En" sözcüğü doğrudan sıfatın önüne gelerek ona en üst derece anlamı katar. Örneğin "Sınıfın en çalışkan öğrencisi Ali'dir" veya "Dünyanın en yüksek dağı Everest'tir" cümlelerinde grup içerisindeki en yüksek derece ifade edilir. Bir gruptan bahsederken sıklıkla tamlayan eki "-(n)In" veya bulunma eki "-DA" kullanılır ("sınıfın en çalışkanı" veya "dünyadaki en büyük").
Örnekler
- İstanbul Ankara’dan daha kalabalık.
- Ayşe eşinden daha genç.
- Bugün dünden daha sıcak.
- Özlem sınıfın en başarılı öğrencisi.
- Everest dünyadaki en yüksek dağ.