Türkçe Dilbilgisi › Fiil Yapıları
İstemek Yapısı (-mAk istemek)
Seviye A1Fiil Yapıları
Bir işi yapma isteğini söylemek için fiilin -mak/-mek biçimi ve istemek fiili birlikte kullanılır.
Türkçede bir işi yapmak istediğimizi söylemek için fiilin -mak veya -mek biçimi ile istemek fiili birlikte kullanılır. Bu yapı günlük konuşmada çok sık kullanılır.
Bu kalıbın yapısı şöyledir: Fiil + -mak/-mek istemek.
Örneğin gitmek istiyorum, çay içmek istiyorum, Türkçe öğrenmek istiyorum, film izlemek istiyorum.
-mak veya -mek eki, büyük ünlü uyumuna göre seçilir. Son harfi kalın ünlü ile biten fiiller -mak, ince ünlü ile biten fiiller ise -mek alır. Örneğin yapmak, almak, gelmek, görmek.
“İstemek” fiili cümlede özneye göre çekimlenir. Örneğin Ben gitmek istiyorum., Sen dinlenmek istiyorsun., O uyumak istiyor., Biz gezmek istiyoruz.
Olumsuz cümlelerde istemek fiili olumsuz yapılır. Örneğin Gitmek istemiyorum., Kahve içmek istemiyor., Bugün dışarı çıkmak istemiyoruz.
Soru cümlelerinde istemek fiili soru biçiminde kullanılır. Örneğin Gelmek istiyor musun?, Bir şey yemek istiyor musunuz?, Dinlenmek istiyor mu?
Bu yapı yalnızca istek bildirir. Yapılacak işin gerçekleştiğini değil, kişinin onu yapmak istediğini anlatır. Örneğin Yüzmek istiyorum. cümlesi, kişinin yüzdüğünü değil, yüzmeyi istediğini gösterir.
Örnekler
- Türkçe öğrenmek istiyorum.
- Çay içmek istiyor musun?
- Sabah erken kalkmak istemiyorum.
- Bir soru sormak istiyorum.
- Sizinle konuşmak istiyoruz.