Türkçe Dilbilgisi › İsim Çekim Ekleri
Yönelme Durumu (-(y)A)
Seviye A1İsim Çekim Ekleri
Yönelme durumu, bir hareketin yönünü veya hedefini gösterir.
Yönelme durumu, bir hareketin nereye yöneldiğini veya bir şeyin kime, neye doğru olduğunu gösterir. Türkçede yönelme durumu -a veya -e ekiyle yapılır.
Yönelme eki, büyük ünlü uyumuna göre seçilir. Kalın ünlülü kelimeler -a, ince ünlülü kelimeler ise -e eki alır. Örneğin okula, parka, eve, işe.
Kelime ünlüyle bitiyorsa yönelme ekinden önce y yardımcı sesi gelir; masa-ya, anne-ye, araba-ya.
Yönelme durumu en çok hareket bildiren fiillerle kullanılır. Gitmek, gelmek, dönmek, koşmak, çıkmak, girmek, taşınmak gibi fiiller yönelme ekiyle sık kullanılır. Örneğin Okula gidiyorum., Eve geliyorum., Parka koşuyoruz.
Yönelme eki yalnızca yer bildirmez. Bir kişiyi veya bir nesneyi de gösterebilir. Örneğin Öğretmene soru soruyorum., Arkadaşıma mesaj yazıyorum., Çocuğa kitap veriyorum.
Bazı fiiller anlam gereği her zaman yönelme durumu ister. Örneğin bakmak, inanmak, yardım etmek, başlamak ve katılmak fiilleriyle yönelme eki kullanılır. Televizyona bakıyorum., Sana inanıyorum., Derse başlıyoruz.
Yabancı kökenli kelimelerde yönelme eki kelimenin yazılışına değil, okunuşuna göre seçilir. Bu nedenle alkole, saate, hale, harfe şeklinde yazılır.
Yönelme durumu, “Nereye?”, “Kime?” ve “Neye?” sorularının cevabını verir. Bir cümlede bu sorular sorulabiliyorsa çoğu zaman yönelme durumu kullanılır.
Örnekler
- Öğretmene soru soruyorum.
- Arkadaşıma mesaj yazıyorum.
- Çocuk odaya giriyor.
- Sana inanmıyorum.
- Markete gidiyor musun?